Aktualności

POLIPROBIOTYKI – ratunek dla uszkodzonej bariery jelitowej

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czym jest bariera jelitowa i jak jest zbudowana.
  • Jakie funkcje pełni bariera jelitowa oraz jakie czynniki bezpośrednio na nią wpływają.
  • Które probiotyki wykazują zdolność uszczelniania bariery jelitowej.
  • Jak wspomagać probiotykoterapię w przypadku uszkodzonej bariery jelitowej.

Przewód pokarmowy jest pierwszym miejscem kontaktu wnętrza organizmu ze światem zewnętrznym. Z tego względu koniecznością jest istnienie mechanizmów ochronnych, zapewniających swoistą selektywność składników przepuszczanych do układu krwionośnego. Błona śluzowa przewodu pokarmowego jest swoistą niszą dla mikroorganizmów jelitowych, do których zaliczyć można bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty. Drobnoustroje prozdrowotne, na drodze konkurencji międzygatunkowej, hamują nadmierny rozwój drobnoustrojów potencjalnie chorobotwórczych, pochodzących ze środowiska zewnętrznego, pełniąc tym samym istotną funkcję ochronną. Kolejnym elementem ochronnym przewodu pokarmowego są połączenia ścisłe między komórkami nabłonka jelita (tight junctions), zabezpieczające przed wnikaniem do krwiobiegu patogenów, substancji toksycznych oraz innych czynników pochodzących z żywności bądź przyjmowanych napojów [1–3].

Ten selektywny transport przez ścianę jelita jest możliwy dzięki obecności bariery jelitowej, tworzonej przez szereg elementów, w tym powyżej wspomniane bakterie autochtoniczne czy połączenia ścisłe. Bariera jelitowa jest zbudowana z kilku warstw. Tworzą ją mikroorganizmy jelitowe, warstwa wody i śluzu, nabłonek jelitowy, komórki układu krwionośnego oraz immunologicznego. Warstwa śluzu, która zapobiega przyleganiu i wnikaniu patogenów w głąb ściany jelita, jest również siedliskiem wspomnianych uprzednio mikroorganizmów jelitowych będących jednym z kluczowych i najbardziej dynamicznych elementów bariery jelitowej. Pomiędzy komórkami nabłonkowymi zlokalizowane są połączenia ścisłe, które stanowią białkową strukturę umożliwiającą selektywny przepływ jonów i odpowiednio rozłożonych cząstek do krwiobiegu. Utworzone są one z protein, a mianowicie: klaudyn, okludyn, zonulin (często wykorzystywanych w diagnostyce przesiąkliwości jelitowej), białek adhezyjnych oraz triceluliny. Opisane ścisłe połączenia stanowią najistotniejszy element regulujący przepuszczalność jelitową i w stanie prawidłowym cząstek, wielkością zbliżonych do białek. Uszkodzenie ciągłości bariery jelitowej, a tym samym uszkodzenie ścisłych połączeń powoduje powstanie tzw. jelita przesiąkliwego (leaky gut syndrome), co powoduje utratę selektywnej przesiąkliwości jelitowej [4–8].

Na funkcje bariery jelitowej mają wpływ liczne czynniki, takie jak dieta, stres, aktywność fizyczna, używki, styl życia czy przyjmowane leki. Istotną rolę w prawidłowym jej funkcjonowaniu odgrywa układ mikrobioty jelitowej. Na skład ilościowy oraz jakościowy ekosystemu jelitowego mają wpływ takie czynniki, jak: uwarunkowania okołoporodowe (sposób porodu, sposób karmienia), dieta i styl życia, przyjmowane leki (antybiotyki, leki przeciwbólowe, inhibitory pompy protonowej) i szereg innych czynników. Wpływają one na równowagę mikrobiologiczną w jelicie i mogą przyczynić się do powstania dysbiozy jelitowej. Każdorazowe zaburzenie równowagi ekosystemu jelitowego może wpłynąć na selektywne właściwości bariery jelitowej i w konsekwencji niekontrolowane przenikanie niestrawionych składników pokarmowych, bakterii, wirusów i innych antygenów do krwiobiegu, co prowadzi do aktywacji układu immunologicznego. Wzrost przepuszczalności bariery jelitowej może również prowadzić do zwiększonego stężenia toksyn we krwi, przez co może odgrywać rolę w rozwoju chorób zapalnych, takich jak zespół metaboliczny, miażdżyca, cukrzyca, migreny. Istotne jest więc podjęcie działań mających na celu ochronę bariery jelitowej, a tym samym systematyczne jej odbudowywanie. W tym celu warto stosować odpowiednio dobrane probiotyki, które wykazują zdolność do uszczelnienia bariery jelitowej i redukcji nasilenia stanu zapalnego powstałego w efekcie nadmiernego pobudzania układu immunologicznego [9–14].

Czytaj cały artykuł – plik PDF:

FF 2(24)2018_Poliprobiotyki – ratunek dla uszkodzonej bariery jelitowej P.Sz. D.J.

dr n. biol. Patrycja Szachta
stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w Klinice Gastroenetrologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Ekspertka w zakresie probiotyków, mikroflory jelitowej oraz alergii i nietolerancji pokarmowych. Wykładowca na konferencjach medycznych oraz warsztatach dla lekarzy i dietetyków. Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor do spraw naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

mgr inż. Dominika Jankowska
absolwentka Technologii Żywności i Żywienia Człowieka, ze specjalizacją z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej i biotechnologii. Autorka licznych artykułów naukowych posiadająca praktyczne doświadczenie z zakresu analizy ekosystemu jelitowego. Szkoleniowiec i zastępca dyrektora ds. naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

Write a Comment

Resweratrol jako element terapii cukrzycy typu 2?

Przewlekły stan zapalny o niskim stopniu nasilenia jest jednym z charakterystycznych elementów współwystępujących wraz …

Magnez niezbędnym pierwiastkiem dla prawidłowego wykorzystania witaminy D?

Powszechnie wiadomo, iż utrzymanie prawidłowego stężenia 25(OH)D3 w surowicy krwi jest jednym z podstawowych elementów …

Hiperglikemia a funkcjonowanie bariery jelita cienkiego

Prawidłowo funkcjonująca bariera jelitowa stanowi element chroniący organizm przed elementami potencjalnie szkodliwymi …

Czy zakażenie wirusem Epsteina-Barr może wpływać na rozwój określonych jednostek autoimmunizacyjnych?

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest jednym z najpowszechniej występujących wirusów wśród ludzi (dotyczyć może nawet do …

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT – czy probiotyki mają znaczenie? Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jaki jest mechanizm rozwoju …

ŁAGODZENIE objawów atopowego zapalenia skóry u dzieci

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jakie są najczęstsze objawy atopowego zapalenia skóry u dzieci. Jakie czynniki determinują …

POLIPROBIOTYKI – ratunek dla uszkodzonej bariery jelitowej

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Czym jest bariera jelitowa i jak jest zbudowana. Jakie funkcje pełni bariera jelitowa oraz …

NIETOLERANCJA HISTAMINY

NIETOLERANCJA HISTAMINY – diagnostyka oraz postępowanie żywieniowe Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Czym jest histamina …

Czy inhibitory pompy protonowej (IPP) wpływają na zwiększenie ryzyka rozwoju przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO)?

Inhibitory pompy protonowej są standardową terapią stosowaną u pacjentów z chorobą refluksową przełyku (GERD). Obecnie …

Protokół autoimmunologiczny – pomoc w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

U pacjentów z nieswoistą chorobą zapalną jelit prawidłowo zaprojektowana interwencja żywieniowa stanowi jeden z podstawowych …

Wpływ mikrobioty jelitowej na przebieg cukrzycy typu 2

Od pewnego czasu wiadomo, iż mikrobiom jelitowy odgrywa istotną rolę w modulowaniu ryzyka rozwoju wielu jednostek chorobowych, …

JAK POPRAWIĆ ODPORNOŚĆ

JAK POPRAWIĆ ODPORNOŚĆ, czyli probiotyki i prebiotyki jako stymulatory układu immunologicznego Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ …