Kategoria: Publikacje

MIKROBIOTA DZIECKA, czyli probiotyki od pierwszych dni życia

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  1. Jakie czynniki mają wpływ na kształtowanie mikroflory jelitowej dzieci.
  2. Jak stosowanie probiotyków może wpłynąć na zdrowie i samopoczucie dziecka.
  3. Które spośród dostępnych na rynku polskim probiotyków są bezpieczne dla dzieci poniżej trzeciego roku życia.

Mikroflora jelitowa stanowi integralny element rozwijającego się organizmu niemowlęcia. Bakterie jelitowe wpływają na funkcjonowanie szeregu narządów i organów oraz prawidłowość przebiegu procesów metabolicznych i immunologicznych (odpornościowych). Mikroorganizmy bytujące w przewodzie pokarmowym poprawiają i ułatwiają m.in. procesy trawienne, perystaltykę jelit, regenerują nabłonek jelitowy, hamują wzrost mikroorganizmów patogennych, a także wytwarzają szereg prozdrowotnych związków (metabolitów). Jedną z najważniejszych właściwości mikroorganizmów kolonizujących przewód pokarmowy, z perspektywy rozwoju noworodka i niemowlęcia, jest dominujący wpływ na prawidłową aktywację i dojrzewanie zlokalizowanego w przewodzie pokarmowym układu odpornościowego GALT (gut-associated lymphoid tissue).

Prozdrowotne bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium stanowią przeważającą część mikroflory jelitowej zdrowego dziecka, którego układ immunologiczny, pomimo wykształcenia niezbędnych struktur limfatycznych, nie jest jeszcze w pełni dojrzały. W osiągnięciu całkowitej jego aktywności funkcjonalnej biorą udział m.in. wspomniane powyżej bakterie jelitowe, które zasiedlając przewód pokarmowy noworodka w momencie porodu, odgrywają główną rolę w prawidłowym ukierunkowaniu jego odporności. Czym jest prawidłowa praca układu odpornościowego? Mówiąc najprościej – właściwie działający układ immunologiczny sprawnie eliminuje te czynniki, które rzeczywiście stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Pierwszy, główny kontakt jałowego przewodu pokarmowego noworodka z bakteriami ma miejsce w momencie porodu, choć pojawiają się doniesienia o możliwej stymulacji bakteryjnej dziecka już w trakcie życia płodowego.

Kilka godzin po narodzinach jelita dziecka zasiedlają pierwsze szczepy bakterii, które towarzyszyć mu będą przez całe życie, tworząc wspomnianą mikroflorę autochtoniczną, czyli pionierską. Dalsza kolonizacja jest szczególnie intensywna w okresie pierwszych dwóch, trzech lat życia, kiedy wraz z wprowadzaniem pokarmów stałych i zmianą diety mikroflora jelitowa dziecka zaczyna przypominać swym składem jakościowym i ilościowym ekosystem jelitowy człowieka dorosłego, choć pełną dojrzałość ekosystem ten osiąga ok. siódmego roku życia. Należy jednak pamiętać, iż w dalszym ciągu mikrobiom ten jest niezwykle wrażliwy na działanie czynników, które mogą znacząco zaburzyć właściwe (fizjologiczne) proporcje bakteryjne w jelicie [1–4].

Czytaj dalej – pełna wersja publikacji w pliku PDF:

MIKROBIOTA DZIECKA, czyli probiotyki od pierwszych dni życia

dr n. biol. Patrycja Szachta
stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w Klinice Gastroenetrologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Ekspertka w zakresie probiotyków, mikroflory jelitowej oraz alergii i nietolerancji pokarmowych. Wykładowca na konferencjach medycznych oraz warsztatach dla lekarzy i dietetyków. Autorka licznych publikacji  medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz  rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor do spraw naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

mgr inż. Dominika Jankowska
absolwentka Technologii Żywności i Żywienia Człowieka, ze specjalizacją z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej i biotechnologii. Autorka licznych artykułów naukowych posiadająca praktyczne doświadczenie z zakresu analizy ekosystemu jelitowego. Szkoleniowiec i zastępca dyrektora ds. naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

PROBIOTYKI GINEKOLOGICZNE – praktyczny przewodnik

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  1. Jakie czynniki należą do głównych przyczyn nawracających infekcji układu moczowo-płciowego.
  2. Jak zaburzenia stosunków bakteryjnych i grzybiczych w przewodzie pokarmowym mogą wpłynąć na problem nawracających infekcji dróg moczowo-płciowych.
  3. Jak radzić sobie w trakcie aktywnej infekcji układu moczowo-płciowego. Które z dostępnych na polskim rynku preparatów należą do pobiotyków ginekologicznych (doustnych i dopochwowych).

Nawracające infekcje układu moczowo-płciowego należą do najczęstszych przyczyn konsultacji ginekologicznych. Z uwagi na budowę dróg moczowo-płciowych kobiety są szczególnie narażone na tego typu dolegliwości, a pierwotnym źródłem zakażenia w większości przypadków są bakterie, które kolonizują okolice odbytu. Mimo stosowania przez specjalistów leczenia celowanego (antybiotykoterapia, leki przeciwgrzybicze) opisywane problemy często mają charakter nawracający. Niejednokrotnie zachodzi konieczność comiesięcznego stosowania leczenia przeciwgrzybiczego i/lub przeciwbakteryjnego, co wiąże się z licznymi wyrzeczeniami ze strony kobiety i przyczynia się do pogorszenia jakości jej życia.

Co więcej, wdrażane leki prowadzą do dalszego zubażania ekosystemu bakteryjnego pochwy, co paradoksalnie sprzyja rozwojowi kolejnych zakażeń [1, 2]. Do głównych czynników powodujących rozwój infekcji należy bowiem całościowe zaburzenie mikroflory pochwy polegające na silnym zmniejszeniu bądź całkowitej redukcji bakterii z rodzaju Lactobacillus. Brak prozdrowotnych mikroorganizmów bądź ich zredukowana liczba ułatwiają kolonizację dróg rodnych przez szczepy patogenne, które w konsekwencji prowadzą do rozwoju infekcji. Poza wymienionymi pałeczkami kwasu mlekowego drogi rodne kolonizowane są przez inne drobnoustroje (m.in. Ureaplasma, Clostridium spp., Streptococcus spp.), które w obliczu zachwiania równowagi ekosystemu bakteryjnego pochwy mogą stanowić czynnik przyczynowy infekcji.

Właściwości prozdrowotnych bakterii z rodzaju Lactobacillus (m.in. wytwarzanie kwasu mlekowego hamującego wzrost patogenów, wytwarzanie bakteriocyn, wytwarzanie inhibitorów proteaz) powodują, iż bakterie te uznawane są za podstawowy czynnik sprzyjający utrzymaniu homeostazy bakteryjnej dróg moczowo- -płciowych u kobiet, co tym samym zapobiega rozwojowi infekcji [3–5].

Czytaj dalej – cała publikacja w pliku PDF:

PROBIOTYKI GINEKOLOGICZNE – praktyczny przewodnik

mgr inż. Dominika Jankowska
absolwentka Technologii Żywności i Żywienia Człowieka, ze specjalizacją z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej i biotechnologii. Autorka licznych artykułów naukowych posiadająca praktyczne doświadczenie z zakresu analizy ekosystemu jelitowego. Szkoleniowiec i zastępca dyrektora ds. naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka wypracowana przez Komitet Nauk o Żywności i Żywieniu oraz Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka podczas IX Konferencji z cyklu „Żywność, żywienie a zdrowie”, Warszawa, 23.11.2017 r.

Na konferencji przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczącej związku pomiędzy żywnością, żywieniem a mikrobiotą człowieka. Tematyka wystąpień była związana z rolą diety w kształtowaniu właściwego składu mikroflory jelitowej, wpływem na zdrowie ludzi oraz znaczeniem probiotyków i żywności probiotycznej w zapobieganiu chorobom.

Mikroflora (mikrobiota) jelitowa stanowi najliczniejszy (10 komórek), złożony ekosystem drobnoustrojów
zasiedlających organizm człowieka i pełni ważne funkcje metaboliczne, troficzne i immunologiczne. Istnieją dowody, że 1000 pierwszych dni życia dziecka ma kluczowe znaczenie dla kształtowania mikrobiomu (zespołu genów mikrobioty) człowieka, w tym m.in. sposób narodzin dziecka, rodzaj pokarmu i sposób żywienia, stosowanie leków przez matkę i dziecko, przestrzeganie higieny, które odpowiadają za tzw. programowanie mikrobiotyczne. Przytoczono stanowisko Word Allergy Organization dotyczące probiotyków i prebiotyków w prewencji chorób alergicznych oraz wyniki badań, które dokumentują wpływ zachodniego trybu życia na zmniejszenie różnorodności mikroflory jelitowej i rozwój dysbiozy (tj. zaburzenia homeostazy mikroflory jelitowej), które w konsekwencji zwiększają ryzyko zachorowań na alergię, choroby zapalne jelit, cukrzycę, nadwagę i otyłość, a nawet chorobę Alzhaimera. Wśród czynników niekorzystnie wpływających na skład mikroflory jelitowej organizmu człowieka wymieniono niewłaściwą dietę zawierającą żywność wysoko przetworzoną, nadmierne spożycie soli kuchennej, niedostateczne spożycie warzyw i owoców, i wynikającą z tego małą podaż folianów, a także rygorystyczne stosowanie diet wykluczających w przypadkach nie potwierdzonych diagnozą lekarską, nadużywanie antybiotyków, stosowanie preparatów żelaza i leków steroidowych, przewlekły stres, cesarskie cięcia „na życzenie” oraz przesadną higienizację. Mikrobiota jelitowa bierze udział w modulowaniu biodostępności i bioprzyswajalności przeciwutleniaczy obecnych w żywności, zwłaszcza związków polifenolowych. Z uwagi na unikatowość profilu mikrobioty każdego człowieka, metabolity, które powstają z polifenoli, mogą mieć bardzo zróżnicowaną aktywność i ostatecznie odmienny wpływ w zależności od gospodarza, korzystny lub niekorzystny dla zdrowia. Z drugiej strony, związki polifenolowe występujące w żywności mogą wpływać na wzrost i różnicowanie składu gatunkowego mikrobioty jelitowej.

Oznacza to, że przez właściwy dobór składników diety, w tym przeciwutleniaczy, można modulować skład mikrobioty, zaś zmieniając skład mikrobioty pośrednio oddziaływać na metabolizm przeciwutleniaczy, a zatem przez układ wzajemnych zależności wpływać na zdrowie gospodarza. Omówiono wpływ probiotyków i żywności probiotycznej na zmiany składu mikrobiomu człowieka. Podkreślono konieczność dokumentowania ich korzystnego wpływu na organizm człowieka w randomizowanych badaniach klinicznych z kontrolą placebo w populacji docelowej, aby uwzględnić ich kompatybilność z powszechnie spożywanym typem diety i genotypem. Mikroorganizmy probiotyczne (probiotyki) są najczęściej bakteriami naturalnej mikrobioty człowieka wywołującymi korzystny i wielokierunkowy wpływ na funkcjonowanie organizmu. Najlepiej udokumentowane wydaje się zastosowanie probiotyków w profilaktyce i wspomaganiu leczenia biegunek, zwłaszcza o ostrym przebiegu i infekcyjnej etiologii oraz związanych z antybiotykoterapią. Wskazano na niedostateczne uregulowanie rynku probiotyków w Polsce, co ułatwia wprowadzanie do obrotu preparatów o niewłaściwej jakości, np. zawierających mikroorganizmy bez wystarczająco potwierdzonych właściwości prozdrowotnych, niedostatecznie zidentyfikowane, w niewłaściwych ilościach. W konkluzji stwierdzono, że urozmaicona, zbilansowana dieta dostosowana do wieku i zapotrzebowania organizmu, zawierająca żywność o małym stopniu przetworzenia, obfitująca w warzywa i owoce oraz unikanie nadmiaru soli i żywności wysokoprzetworzonej, a także rozsądne stosowanie antybiotykoterapii lub innych leków i suplementów diety, korzystnie wpływają na skład mikroflory (mikrobioty) jelitowej i w konsekwencji mogą zmniejszać ryzyko niektórych chorób, a zatem mogą być rekomendowane ludziom w każdym wieku, od narodzin do późnej starości.

Skuteczność profilaktyki i wspomagania terapii chorób za pomocą probiotyków wymaga zapewnienia podaży wysokiej jakości probiotyków i żywności probiotycznej o udowodnionym korzystnym wpływie na organizm człowieka. Wymaga to ustalenia odrębnych norm gwarantujących odpowiednią jakość mikrobiologiczną, funkcjonalną i przechowalniczą produktów tej kategorii. Zgromadzone dowody na korzystne 14 odziaływanie zrównoważonej mikrobioty układu pokarmowego na zmniejszanie ryzyka wielu chorób są wystarczające, aby spożycie mikroorganizmów probiotycznych rekomendować jako ważny element profilaktyki i wspomagania leczenia tych chorób.

Publikacja do pobrania w pliku PDF:

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiota człowieka.

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT – czy probiotyki mają znaczenie?

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jaki jest mechanizm rozwoju nieswoistych chorób zapalnych jelit.
  • Jak istotny jest udział bakterii jelitowych w patogenezie choroby.
  • Jakie probiotyki są najskuteczniejsze w łagodzeniu stanu zapalnego u pacjentów z nieswoistą chorobą zapalną jelita.

Patogeneza nieswoistych chorób zapalnych jelit Nieswoista choroba zapalna jelit IBD (inflammatory bowel disease) to choroba o charakterze autoimmunizacyjnym. Do najczęstszych jej manifestacji należą choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa). Mechanizm rozwoju opisywanej choroby jest wieloczynnikowy. Szacuje się, iż – podobnie jak w przypadku innych chorób o charakterze autoimmunologicznym – głównymi czynnikami predysponującymi do rozwoju stanu zapalnego są uwarunkowania genetyczne oraz zadziałanie czynników środowiskowych sprzyjających aktywacji procesu chorobowego [1].

Za udziałem komponenty genetycznej w patogenezie choroby przemawia chociażby fakt rodzinnego jej występowania. Ryzyko rozwoju nieswoistej choroby zapalnej jelit rośnie niemal 10-krotnie u członków rodzin, w których IBD było diagnozowane, w stosunku do rodzin nieobciążonych. Obserwuje się ponadto zwiększoną częstość występowania choroby wśród bliźniąt jednojajowych [2–5]. Predyspozycje genetyczne nie warunkują jednak najprawdopodobniej samodzielnie aktywacji procesu chorobowego. Istotną rolę przypisuje się wpływowi czynników środowiskowych. Pełnią one najprawdopodobniej funkcję „aktywatora” (tzw. trigger) ataku komórek układu odpornościowego na tkanki własne organizmu. W przypadku opisywanej choroby reakcja ta dotyczy struktur przewodu pokarmowego. Dyskutowanych jest wiele czynników środowiskowych mogących sprzyjać rozwojowi choroby. Wielokrotnie podnoszono chociażby potencjalną rolę mikroorganizmów w zapoczątkowaniu procesu chorobowego w IBD. Ich udział rozpatrywać można w dwójnasób. Z jednej strony postuluje się bowiem udział drobnoustrojów patogennych w aktywacji stanu zapalnego. Do mikroorganizmów podejrzewanych o udział w rozwoju choroby zalicza się m.in. Mycobacterium paratuberculosis (podejrzewany o rozwój choroby Johna u przeżuwaczy, zbliżonej objawowo do choroby Leśniowskiego-Crohna), patogenne szczepy Escherichia coli (0 157 oraz H7), Yersinia spp., Listeria spp., Bacteroides fragilis, Clostridium dificille i inne.

Problem w ustaleniu głównego mikrobiologicznego „winowajcy” IBD wynika w znacznej mierze z rozbieżności uzyskanych w wynikach dotychczas przeprowadzonych badań. Do chwili obecnej nie udało się bowiem wyizolować jednego drobnoustroju, który byłby obecny u wszystkich przeanalizowanych pacjentów z IBD. Udział jednego określonego drobnoustroju w patogenezie nieswoistej choroby zapalnej jelit pozostaje więc nadal kwestią dyskusyjną (6–17). W chwili obecnej uznaje się, iż bardziej prawdopodobną tezą uwzględniającą komponentę mikrobiologiczną w patogenezie IBD jest nieprawidłowa reakcja komórek układu odpornościowego na mikrobiotę autochtoniczną (własną) gospodarza. Innymi słowy nieprawidłowo zaktywowane komórki odpornościowe zaczynają atakować bakterie autochtoniczne zasiedlające przewód pokarmowy. Prowadzi to do rozwoju przewlekłego stanu zapalnego. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż bakterie jelitowe odgrywają rolę „trenerów” układu odpornościowego, który w olbrzymiej większości zlokalizowany jest właśnie w jelicie. Mowa o strukturach limfatycznych przewodu pokarmowego, czyli tkance GALT (gut-associated lymphoid tissue), skupiającej ok. 70% wszystkich komórek immunokompetentnych.

Czytaj cały artykuł – plik PDF:

FF 3(25)2018_ Nieswoiste choroby zapalne jelit – czy probiotyki mają znaczenie P.Sz.

dr n. biol. Patrycja Szachta
stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w Klinice Gastroenetrologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Ekspertka w zakresie probiotyków, mikroflory jelitowej oraz alergii i nietolerancji pokarmowych. Wykładowca na konferencjach medycznych oraz warsztatach dla lekarzy i dietetyków. Autorka licznych publikacji  medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor do spraw naukowych Centrum Medycznego VitaImmun w Poznaniu

MIKROBIOTA DZIECKA, czyli probiotyki od pierwszych dni życia

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jakie czynniki mają wpływ na kształtowanie mikroflory jelitowej dzieci. Jak stosowanie …

PROBIOTYKI GINEKOLOGICZNE – praktyczny przewodnik

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jakie czynniki należą do głównych przyczyn nawracających infekcji układu moczowo-płciowego. …

Czy dieta ketogenna może wspomagać leczenie niektórych nowotworów?

W ostatnich latach naukowcy testują nową klasę leków przeciwnowotworowych, które celują w szlak sygnalizacji komórkowej …

Czy probiotyki mogą wpłynąć na wzrost gęstości mineralnej kości?

Powszechnie znany jest korzystny wpływ suplementacji probiotycznej na mikrobiotę przewodu pokarmowego człowieka. Opublikowane …

Diagnostyka czerniaka na podstawie badania krwi?

Czerniak najczęściej rozwija się w warstwie zewnętrznej skóry, która zawiera duże ilości komórek barwnikowych, czyli …

Czy dodatek do diety kakao/ciemnej czekolady może wspomóc redukcję nadmiernej masy ciała?

Opublikowany w 2018 r. przegląd systematyczny oraz metaanaliza wskazują, iż dodanie do diety 30 g kakao/gorzkiej czekolady …

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka wypracowana przez Komitet Nauk o Żywności i Żywieniu …

Resweratrol jako element terapii cukrzycy typu 2?

Przewlekły stan zapalny o niskim stopniu nasilenia jest jednym z charakterystycznych elementów współwystępujących wraz …

Magnez niezbędnym pierwiastkiem dla prawidłowego wykorzystania witaminy D?

Powszechnie wiadomo, iż utrzymanie prawidłowego stężenia 25(OH)D3 w surowicy krwi jest jednym z podstawowych elementów …

Hiperglikemia a funkcjonowanie bariery jelita cienkiego

Prawidłowo funkcjonująca bariera jelitowa stanowi element chroniący organizm przed elementami potencjalnie szkodliwymi …

Czy zakażenie wirusem Epsteina-Barr może wpływać na rozwój określonych jednostek autoimmunizacyjnych?

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest jednym z najpowszechniej występujących wirusów wśród ludzi (dotyczyć może nawet do …

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT – czy probiotyki mają znaczenie? Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jaki jest mechanizm rozwoju …