SIBO – zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego – część 1

Co to jest SIBO?

Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) powodowany jest przez nadmierną kolonizacją jelita cienkiego bakteriami typowych dla okrężnicy.

W prawidłowych warunkach, w jelicie cienkim, w porównaniu z jelitem grubym, występuje niewielka ilość bakterii (<103 CFU/ml vs >1012/ml). Wynika to z faktu, iż w odróżnieniu od okrężnicy, jelito cienkie jest miejscem nieprzyjaznym dla rozwoju bakterii. Jest to wynikiem motoryki na czczo i po posiłu, obecnośc kwasu żołądkowego i soku trzustkowego, barier strukturalnych takich jak zastawka krętniczo-kątnicza, pracy układu immunologicznego czy bytujących tam bakterii komensalnych.

Oprócz wymienionych powyżej bakterii, przerost wybranych archeonów jelitowych również powoduje objawy IBS. Na przykład Metanobrevibacter smithii wytwarza duże ilości metanu, wpływając na motorykę jelit i opóźniając pasaż jelitowy. Z uwagi na swój wpływ na przewód pokarmowy, jego przerost wiąże się z zaparciową postacią zespołu jelita drażliwego (IBS-C).

Czynniki ryzyka rozwoju SIBO: 

SIBO rozwija się, gdy normalne mechanizmy homeostatyczne kontrolujące populacje bakterii jelitowych są zaburzone.

Czynniki ryzyka:

– zaburzenia czynnościowe i motoryczne np. IBS, neuropatia cukrzycowa
– nieprawidłowości anatomiczne np. zwężenie jelita, zrosty pooperacyjne, operacja bariatryczna, nieswoiste choroby zapalne jelit
– choroby metaboliczne i układowe np. celiakia, cukrzyca, marskość wątroby, przewlekłe zapalenie trzustki, choroby nerek
– leki np. IPP
– niedobory odporności np. niedobór IgA
– inne np. uchyłki jelita cienkiego, podeszły wiek
– nieprawidłowości w funkcjonowaniu wędrującego kompleksu mioelektrycznego (MMC)

Zaburzenia tych mechanizmów mogą prowadzić do rozwoju SIBO, a ich identyfikacja stanowi podstawę dla podjęcia skutecznej terapii.
Ustalenie choroby podstawowej, stanowi także element redukcji ryzyka jego nawrotu w przyszłości.Obecnie szacuje się, że zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego jak i choroby trzustki stanowią około 90% przyczyn SIBO.
Należy jednakże pamiętać, że u części osób za rozwój choroby może być współwystępowanie kilku problemów jednocześnie np. zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego wraz ze zmniejszoną sekrecją kwasu solnego wynikające z podeszłego wieku.

Następstwa SIBO: 

 – dekoniugacja soli kwasów żółciowych, co prowadzi do pojawienia się biegunek tłuszczowych

– upośledzone wchłanianie aminokwasów, będące wynikiem jelitowego rozkładu białka przez bakterie

– upośledzone wchłanianie witaminy B12

– zaburzenia trawienia dwucukrów, będące wynikiem uszkodzenia kosmków jelitowych

– nadmierne gromadzenie się gazów i wzdęcie

– zwiekszona przepuszczalnośc bariery jelitowej

– zwiększone wchłanianie antygenów bakteryjnych ze światła jelita

– zmiana aktywności jelitowego układu nerwowego (ENS)

Wyniki wybranych badań laboratoryjnych można wykorzystać jako element potwierdzenia podejrzenia SIBO (w momencie, gdy pozostałe metody diagnostyczne nie były jednoznaczne).Niedobór witaminy B12 wynika z powodu ograniczonego/ konkurencyjnego wchłaniania. Należy zaznaczyć, że mimo faktu, iż część bakterii produkuje witaminę B12, większość z nich jest jej konsumentami. Często występujący podwyższony poziom kwasu foliowego, który jest produktem ubocznym metabolizmu bakteryjnego. W wyniku złego wchłaniania tłuszczów, dochodzi do niedoboru witamin w nich rozpuszczalnych (A,D,E,K) oraz szeregu konsekwencji z niego wynikających.

Leczenie:

Zalecenia dotyczące leczenia SIBO nie są ostatecznie jasne. Obecne niejednoznaczności są wynikowego braku jednoznacznego konsensusu dotyczącego samej diagnostyki jak i i schematów leczenia.

Obejmują one zazwyczaj 3 elementy:

1) Usunięcie czynników przyczynowych np. korekta nieprawidłowości anatomicznych.

2) Antybiotykoterapia.

3) Wspomaganie żywieniowe obejmujące suplementację dodatkową oraz odpowiednią dietę.

Podstawą leczenia są antybiotyki, które zmniejszają lub eliminują przerost bakteryjny, prowadząc do następczego zmniejszenia się stanu zapalnego, a w konsekwencji także poprawę trawienia i wchłaniania.
Obecnie istnieje wiele schematów leczenia, różniących się między sobą substancją czynną, ich dawkowaniem oraz ewentualnym połączeniami kilku z nich. Każdorazowo, leczenie farmakologiczne powinno być ustalane z lekarzem prowadzącym.
Istnieje szereg substancji dodatkowych, które mogą być stosowane jako elementy wspomagające podstawowe leczenie. Zaliczyć do nich można m.in. substancje pochodzenia naturalnego o działaniu bakteriobójczym, określony charakter żywienia oraz prokinetyki wpływające na perystaltykę jelitową.

 

Elementy te zostaną szczegółowo omówione w drugiej części opracowania.
Autorem artykułu jest mgr Łukasz Sieńczewski.

Wzdęcia – krępujący problem- Część 1

Wzdęcia to objaw, który zgłaszają praktycznie wszyscy pacjenci odwiedzający mój gabinet. Problem może pojawić się w wyniku błędów żywieniowych i często wystarczą drobne zmiany w diecie, które zdecydowanie poprawiają komfort życia. Wzdęcia mogą być również objawem poważnej choroby i tutaj oprócz zmian w diecie oraz stylu życia konieczne jest włączenie leczenia farmakologicznego.

Pojawiający się dyskomfort w obrębie jamy brzusznej to złożony problem, dlatego do tematu związanego ze wzdęciami warto podejście w holistyczny sposób. Dieta bez wspomagania farmakologicznego, fitoterapii, probiotykoterapii czy też suplementacji często nie będzie dawała trwałych efektów, a także interwencje lekarza bez zmiany w diecie pacjenta również sprawią, iż może on nie odczuwać poprawy stanu zdrowia.

W ciągu kilku ostatnich lat coraz młodsze osoby zagaszają problem. Jeszcze kilka lat temu na wzdęcia najczęściej narzekali seniorzy i osoby w wieku 35–60 lat, teraz rodzice dzieci od trzeciego roku życia zgłaszają ten problem.

Czytaj dalej

Transplantacja mikroflory jelitowej- czym jest, jak przebiega i czy probiotykoterapia może ją zastąpić?

Współcześnie prowadzona diagnostyka mikroflory jelitowej stosuje kilka metod badawczych z których najpopularniejsze to tradycyjna hodowla jak i metody sekwencjonowania genów. Dzięki stosowaniu tych metod mamy stosunkowo dużą wiedzę nie tylko na temat składu ekosystemu jelitowego, ale także jego funkcji. Jednak zaobserwować można, iż nie zawsze liczba zgromadzonych informacji przekłada się na działania praktyczne, które mogą przynieść ulgę pacjentowi. Pomimo, iż korzystne efekty probiotykoterapii udokumentowane są wieloma badaniami klinicznymi, możliwości terapeutyczne stosowania probiotyków niekiedy są niewystarczające. I tu właśnie pojawia się termin transplantacji mikroflory jelitowej zwany także przeszczepem mikrobiota. Czym jest zabieg? Jak przebiega i czy probiotykoterapia może go zastąpić?

Czytaj dalej

Bóle brzucha u niemowląt – czy fizjoterapeuta może pomóc?

Bóle brzucha są częstym problemem, który dotyka dzieci w okresie niemowlęcym, a nierzadko już nawet noworodkowym. W praktyce fizjoterapeutycznej to profilaktyka zajmuje pierwsze miejsce w leczeniu wspomnianych dolegliwości. Jeżeli chodzi o niemowlęta, które trafiają do gabinetu fizjoterapeuty w późniejszym wieku, ważne jest aby włączona została terapia wspomagająca przetorowanie prawidłowych wzorców motorycznych, a także zrównoważenie napięcia mięśniowe w ciele. Właśnie takie postępowanie ma na celu zapewnienie prawidłowego rozwoju motorycznego.

Czytaj dalej

INSULINOOPORNOŚĆ – młodsza siostra OTYŁOŚCI. 5 kroków do wyleczenia – nowa pozycja literaturowa, którą musicie przeczytać :)

Wielokrotnym gościem naszych webinarów z cyklu „Spotkanie ze Specjalistą” jest dr n. med. Luiza Napiórkowska. Pani Doktor jest polecanym endokrynologiem, holistycznie podchodzącym do zdrowia pacjentów. Dosłownie kilkanaście dni temu światło dzienne ujrzała pierwsza książka dr Luziy Napiórkowskiej „ INSULINOOPORNOŚĆ – młodsza siostra OTYŁOŚCI. 5 kroków do wyleczenia”. Właśnie dlatego zaprosiliśmy Panią Doktor do udzielenia odpowiedzi na kilka krótkich pytań. Efekty naszej rozmowy możecie podziwiać poniżej.

Czytaj dalej

Łysienie plackowate – czy przyczyna choroby ukryta jest w jelicie?

W jednym z poprzednich wpisów omówiliśmy sobie zależność pomiędzy przewodem pokarmowym, układem mikrobiomu oraz stanem skóry i włosów. Badania wskazują na istnienie korelacji pomiędzy kondycją jelit, funkcjonalnością bariery jelitowej oraz dominacją określonych bakterii – zarówno na tych kolonizujących skórę jak i przewód pokarmowy – a stanem skóry oraz włosów. W dzisiejszym wpisie zajmiemy się łysieniem plackowatym i postaramy się wskazać zależności pomiędzy tą nadal tajemniczą chorobą a stanem układu trawiennego.

Czytaj dalej

Terapia poznawczo-behawioralna a zespół jelita drażliwego

Zespół jelita nadwrażliwego to dolegliwość dotykająca ogromną cześć populacji. Co więcej – liczba chorych wciąż rośnie. Naukowcy prześcigują się w szukaniu spójnej patogenezy tej choroby, jednak jest to schorzenie naprawdę bardzo złożone. Dolegliwości mogą mieć związek z zakażeniem pasożytniczym, bakteryjnym, grzybiczym, nietolerancją FODMAP, SIBO, chorobami autoimmunologicznymi, a także z zaburzeniami hormonalnymi, alergiami (np. na nikiel), wadami anatomicznymi, zrostami oraz schorzeniami wątroby, trzustki czy nawet narządów rodnych… Istnieje również szereg czynników predestynujących do zachorowania. I są to geny, nieprawidłowa dieta, która powoduje stan zapalny, zaburzenie mikrobiomu (co może być czynnikiem zarówno epigenetycznym jak i czynnikiem ryzyka samym w sobie), a także czynniki psychospołeczne, do których należy między innymi stres we wczesnym okresie życia.

Czytaj dalej