Vitaimmun
Bakterie jako broń w walce z nadwagą i otyłością?
Nadwagę i otyłość w tym momencie traktuje się jako poważny, globalny problem zdrowotny, który stanowi główny czynnik ryzyka schorzeń takich jak: cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, choroby układu mięśniowo- -szkieletowego, niektórych nowotworów i innych komplikacji zdrowotnych.
Sprawdź również: Zespół metaboliczny – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie?
Dowiedz się więcej: Nadwaga a problemy z jelitami – czy mają związek?
Nie budzi więc zdziwienia fakt, iż jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny jest nie tylko skuteczna profilaktyka nadwagi i otyłości, ale także leczenie oparte na efektywnym wykorzystaniu dostępnych metod. Obecnie na rynku pojawia się coraz więcej środków farmakologicznych, a najbardziej poważne przypadku poddaje się interwencji chirurgicznej, czyli operacji bariatrycznej. Zanim jednak nastąpi decyzja o radykalnych metodach leczenia, należy rozpocząć od najprostszych, najmniej inwazyjnych i najbardziej dostępnych rozwiązaniach.
Jak wiadomo, główną przyczyną nadwagi i otyłości jest brak równowagi energetycznej między kaloriami spożytymi i wydatkowanymi przez organizm. Dlatego też podstawą pracy terapii jest modyfikacja diety i/lub wzrost aktywności fizycznej. Jeżeli pomimo modyfikacji stylu życia i przestrzegania zaleceń, nadal występuje problem z utratą masy ciała, zdecydowanie warto rozważyć wdrożenie dodatkowych działań.
Bakterie jelitowe potrafią przyczynić się do większej masy ciała?
Bakterie jelitowe zdolne są do rozkładania niestawialnych polisacharydów (w postaci błonnika) i pozyskiwania z nich energii. Często mówimy o tym, jak ważną funkcją naszych mikrobów jest uzyskiwanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (na przykład kwasu masłowego). Okazuje się, że w tym procesie uzyskiwać możemy nawet 200 dodatkowych kcal na dobę!
Udowodniono również, że wartość kaloryczna ludzkiego stolca jest proporcjonalna do ilości bakterii Bacteroidetes, a odwrotnie proporcjonalna do obecności bakterii Firmicutes w badanej próbie.
Możemy więc wnioskować, że spadek liczby Firmicutes i odpowiedni wzrost liczby Bacteroidetes jest bardziej korzystnym stosunkiem bakteryjnym dla osób, którym zależy na utracie nadmiernej masy ciała.
Nic więc dziwnego, że naukowcy zaczęli bardzo interesować się wpływem mikroflory jelitowej na procesy metaboliczne przeprowadzane wewnątrz naszego organizmu. Oczywiście najlepiej byłoby wykorzystać naszych bakteryjnych przyjaciół jako sprzymierzeńców w walce z nadwagą i otyłością!
Dowiedz się więcej: Mikroflora jelitowa – co to jest?
dr n. biol. Patrycją Szachta
Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun
Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.
Bibliografia:
Patsalos O, Keeler J, Schmidt U, Penninx BWJH, Young AH, Himmerich H. Diet, Obesity, and Depression: A Systematic Review. JPM. 2021;11(3):176. doi:10.3390/jpm11030176.
Vinot, Nina, and Joséphine Gehring. „Portrait of Hafnia alvei HA4597®–the first precision probiotic changing the game and paradigm in probiotic developments.” International Journal on Nutraceuticals, Functional Foods and Novel Foods (2023).
Legrand, Romain, et al. „Commensal Hafnia alvei strain reduces food intake and fat mass in obese mice—A new potential probiotic for appetite and body weight management.” International Journal of Obesity 44.5 (2020): 1041-1051.
Déchelotte, Pierre, et al. „The probiotic strain H. alvei HA4597® improves weight loss in overweight subjects under moderate hypocaloric diet: A proof-of-concept, multicenter randomized, double-blind placebo-controlled study.” Nutrients 13.6 (2021): 1902.
Vinot, Nina, et al. „The Potential of Precision Probiotic Hafnia alvei HA4597 to Support Weight Loss.” Weight Management-Challenges and Opportunities. IntechOpen, 2022.
FAQ - bakterie a nadwaga
Tak – skład mikroflory jelitowej ma bezpośredni wpływ na to, ile energii organizm pozyskuje z tego samego posiłku. Bakterie jelitowe rozkładają błonnik pokarmowy i produkują krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), które są następnie wchłaniane jako dodatkowe kalorie. Osoby z określonym profilem mikrobioty mogą pozyskiwać nawet 200 kcal więcej na dobę niż osoby z innym składem bakteryjnym – jedząc dokładnie to samo.
Firmicutes i Bacteroidetes to dwa dominujące typy bakterii w jelicie człowieka. Badania wykazują, że osoby z nadwagą mają zazwyczaj wyższy udział Firmicutes w stosunku do Bacteroidetes niż osoby szczupłe. Bakterie z grupy Firmicutes są bardziej efektywne w pozyskiwaniu energii z pokarmu, co sprzyja odkładaniu tkanki tłuszczowej. Modyfikacja tego stosunku przez dietę i celowaną probiotykoterapię może być jednym z elementów wspierających redukcję masy ciała.
Nie wszystkie – kluczowy jest dobór konkretnego szczepu. Jednym z najlepiej przebadanych probiotyków w kontekście nadwagi jest Hafnia alvei HA4597, który wykazuje zdolność do regulacji uczucia sytości poprzez produkcję białka ClpB – molekularnego mimikranta hormonu sytości. Stosowanie probiotyków „na odchudzanie” bez znajomości składu własnej mikrobioty jest jednak działaniem przypadkowym – skuteczna probiotykoterapia powinna być poprzedzona diagnostyką.
Dieta bogata w przetworzoną żywność, cukier i tłuszcze nasycone sprzyja namnażaniu bakterii z grupy Firmicutes i zubożeniu różnorodności mikrobioty. Z kolei dieta śródziemnomorska, bogata w błonnik i fermentowane produkty, wspiera wzrost Bacteroidetes i bakterii produkujących maślan. Zmiana diety to najsilniejszy i najszybszy sposób modyfikacji składu mikroflory – efekty widać już po kilku dniach od zmiany żywienia.
Tak – badanie MikroFloraScan wykonywane w VitaImmun ocenia skład i proporcje bakterii jelitowych, w tym stosunek Firmicutes do Bacteroidetes. Wynik pozwala ocenić czy Twoja mikrobiota może przyczyniać się do trudności z utratą wagi i dobrać celowaną probiotykoterapię zamiast działać metodą prób i błędów. Badanie jest nieinwazyjne – wykonuje się je z próbki kału, którą można przesłać wysyłkowo.
Nie – mikrobiota to jeden z wielu czynników wpływających na masę ciała, nie jedyny. Skuteczne leczenie nadwagi wymaga kompleksowego podejścia: zmiany nawyków żywieniowych, aktywności fizycznej i – jeśli wskazuje na to diagnostyka – wsparcia probiotycznego. Modyfikacja mikroflory może jednak znacząco ułatwić cały proces, szczególnie u osób, które mimo stosowania diety mają trudności z redukcją wagi.
