Tag: Mikrobiota

Czy probiotyki mogą wpłynąć na wzrost gęstości mineralnej kości?

Powszechnie znany jest korzystny wpływ suplementacji probiotycznej na mikrobiotę przewodu pokarmowego człowieka. Opublikowane w czerwcu 2018 r. badanie miało na celu określenie wpływu doustnej suplementacji Lactobacillus reuteri ATCCPTA 6475 przez kobiety w wieku od 75 do 80 lat na gęstość mineralną kości (BMD). Po 12 miesiącach suplementacji w grupie kobiet przyjmujących probiotyk zmniejszyła się utrata całkowitego BMD w porównaniu z placebo.

Badacze postulują, iż suplementacja L. reuteri 6475 w przyszłości może stanowić jeden z elementów mających na celu zapobieganie osteoporozie.

Źródło: Nilsson A.G. et al. Lactobacillus reuteri reduces bone loss in older women with low bone mineral density: a randomized, placebo-controlled, double-blind, clinical trial. J Intern Med. 2018 Jun 21.

Łukasz Sieńczewski
dietetyk, specjalista w dziedzinie diet eliminacyjno-rotacyjnych i sportowych, ekspert w dziedzinie
celowanej probiotykoterapi i suplementacji; Centrum Medyczne VitaImmun w Poznaniu

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka wypracowana przez Komitet Nauk o Żywności i Żywieniu oraz Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka podczas IX Konferencji z cyklu „Żywność, żywienie a zdrowie”, Warszawa, 23.11.2017 r.

Na konferencji przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczącej związku pomiędzy żywnością, żywieniem a mikrobiotą człowieka. Tematyka wystąpień była związana z rolą diety w kształtowaniu właściwego składu mikroflory jelitowej, wpływem na zdrowie ludzi oraz znaczeniem probiotyków i żywności probiotycznej w zapobieganiu chorobom.

Mikroflora (mikrobiota) jelitowa stanowi najliczniejszy (10 komórek), złożony ekosystem drobnoustrojów
zasiedlających organizm człowieka i pełni ważne funkcje metaboliczne, troficzne i immunologiczne. Istnieją dowody, że 1000 pierwszych dni życia dziecka ma kluczowe znaczenie dla kształtowania mikrobiomu (zespołu genów mikrobioty) człowieka, w tym m.in. sposób narodzin dziecka, rodzaj pokarmu i sposób żywienia, stosowanie leków przez matkę i dziecko, przestrzeganie higieny, które odpowiadają za tzw. programowanie mikrobiotyczne. Przytoczono stanowisko Word Allergy Organization dotyczące probiotyków i prebiotyków w prewencji chorób alergicznych oraz wyniki badań, które dokumentują wpływ zachodniego trybu życia na zmniejszenie różnorodności mikroflory jelitowej i rozwój dysbiozy (tj. zaburzenia homeostazy mikroflory jelitowej), które w konsekwencji zwiększają ryzyko zachorowań na alergię, choroby zapalne jelit, cukrzycę, nadwagę i otyłość, a nawet chorobę Alzhaimera. Wśród czynników niekorzystnie wpływających na skład mikroflory jelitowej organizmu człowieka wymieniono niewłaściwą dietę zawierającą żywność wysoko przetworzoną, nadmierne spożycie soli kuchennej, niedostateczne spożycie warzyw i owoców, i wynikającą z tego małą podaż folianów, a także rygorystyczne stosowanie diet wykluczających w przypadkach nie potwierdzonych diagnozą lekarską, nadużywanie antybiotyków, stosowanie preparatów żelaza i leków steroidowych, przewlekły stres, cesarskie cięcia „na życzenie” oraz przesadną higienizację. Mikrobiota jelitowa bierze udział w modulowaniu biodostępności i bioprzyswajalności przeciwutleniaczy obecnych w żywności, zwłaszcza związków polifenolowych. Z uwagi na unikatowość profilu mikrobioty każdego człowieka, metabolity, które powstają z polifenoli, mogą mieć bardzo zróżnicowaną aktywność i ostatecznie odmienny wpływ w zależności od gospodarza, korzystny lub niekorzystny dla zdrowia. Z drugiej strony, związki polifenolowe występujące w żywności mogą wpływać na wzrost i różnicowanie składu gatunkowego mikrobioty jelitowej.

Oznacza to, że przez właściwy dobór składników diety, w tym przeciwutleniaczy, można modulować skład mikrobioty, zaś zmieniając skład mikrobioty pośrednio oddziaływać na metabolizm przeciwutleniaczy, a zatem przez układ wzajemnych zależności wpływać na zdrowie gospodarza. Omówiono wpływ probiotyków i żywności probiotycznej na zmiany składu mikrobiomu człowieka. Podkreślono konieczność dokumentowania ich korzystnego wpływu na organizm człowieka w randomizowanych badaniach klinicznych z kontrolą placebo w populacji docelowej, aby uwzględnić ich kompatybilność z powszechnie spożywanym typem diety i genotypem. Mikroorganizmy probiotyczne (probiotyki) są najczęściej bakteriami naturalnej mikrobioty człowieka wywołującymi korzystny i wielokierunkowy wpływ na funkcjonowanie organizmu. Najlepiej udokumentowane wydaje się zastosowanie probiotyków w profilaktyce i wspomaganiu leczenia biegunek, zwłaszcza o ostrym przebiegu i infekcyjnej etiologii oraz związanych z antybiotykoterapią. Wskazano na niedostateczne uregulowanie rynku probiotyków w Polsce, co ułatwia wprowadzanie do obrotu preparatów o niewłaściwej jakości, np. zawierających mikroorganizmy bez wystarczająco potwierdzonych właściwości prozdrowotnych, niedostatecznie zidentyfikowane, w niewłaściwych ilościach. W konkluzji stwierdzono, że urozmaicona, zbilansowana dieta dostosowana do wieku i zapotrzebowania organizmu, zawierająca żywność o małym stopniu przetworzenia, obfitująca w warzywa i owoce oraz unikanie nadmiaru soli i żywności wysokoprzetworzonej, a także rozsądne stosowanie antybiotykoterapii lub innych leków i suplementów diety, korzystnie wpływają na skład mikroflory (mikrobioty) jelitowej i w konsekwencji mogą zmniejszać ryzyko niektórych chorób, a zatem mogą być rekomendowane ludziom w każdym wieku, od narodzin do późnej starości.

Skuteczność profilaktyki i wspomagania terapii chorób za pomocą probiotyków wymaga zapewnienia podaży wysokiej jakości probiotyków i żywności probiotycznej o udowodnionym korzystnym wpływie na organizm człowieka. Wymaga to ustalenia odrębnych norm gwarantujących odpowiednią jakość mikrobiologiczną, funkcjonalną i przechowalniczą produktów tej kategorii. Zgromadzone dowody na korzystne 14 odziaływanie zrównoważonej mikrobioty układu pokarmowego na zmniejszanie ryzyka wielu chorób są wystarczające, aby spożycie mikroorganizmów probiotycznych rekomendować jako ważny element profilaktyki i wspomagania leczenia tych chorób.

Publikacja do pobrania w pliku PDF:

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiota człowieka.

MIKROFLORA JELITOWA DZIECKA

MIKROFLORA JELITOWA DZIECKA i jej znaczenie w profilaktyce chorób

Mikrobiota, czyli bakterie i grzyby zasiedlające przewód pokarmowy, jest niezwykle istotna dla prawidłowego przebiegu wszystkich procesów zachodzących w ludzkim organizmie. Wykazano, iż prawidłowy skład ekosystemu jelitowego wpływa prozdrowotnie na drodze szeregu mechanizmów, z których najważniejsze to:

  • konkurencja o receptory, czyli miejsca wiązania na powierzchni nabłonka jelita, i o składniki odżywcze z bakteriami chorobotwórczymi,
  • modyfikacja receptorów dla toksyn bakteryjnych na drodze enzymatycznej,
  • zwiększanie sekrecji mucyn w wyniku pobudzania ekspresji mRNA MUC2 i MUC3 (czyli istotna rola w uszczelnianiu nabłonka jelita, co przeciwdziała rozwojowi zespołu jelita przesiąkliwego),
  • stymulacja i regulacja układu immunologicznego na drodze przywracania równowagi Th1 do Th2,
  • produkcja witamin z grupy B i K [1–5].

Wybrane bakterie jelitowe, przede wszystkim z rodzaju Bifidobacterium, Bacteroidetes i Lactobacillus, hamują wzrost chorobotwórczych drobnoustrojów, najprawdopodobniej na zasadzie konkurencji międzygatunkowej. Dzięki sprawnemu wykorzystaniu dostępnych składników pokarmowych czy tlenu przez opisywane szczepy patogeny nie znajdują sprzyjających warunków do rozwoju, przez co nie są w stanie skolonizować jelita i prowadzić do rozwoju stanu zapalnego i/lub procesu chorobowego. Odpowiednia ilość bakterii prozdrowotnych w jelicie wpływa korzystnie na ciągłość błony śluzowej jelita, stymulując wytwarzanie odpowiedniej ilości ochronnego śluzu. Dzięki temu zapewniany jest proces uszczelniania bariery jelitowej (co wpływa na zmniejszenie wtórnej alergizacji). Dodatkowo prozdrowotne bakterie wpływają na wzrost wydzielania endogennych przeciwbakteryjnych peptydów (takich jak bakteriocyny zwane dawniej antybiotykami bakteryjnymi) i innych substancji hamujących namnażanie patogenów.

Dzięki tym właściwościom osiągany jest tzw. efekt antyproliferacyjny oraz poprawa odporności organizmu. W stanie eubiozy (zachowanej równowagi jakościowej i ilościowej bakterii jelitowych) wytwarza się substancje cytoprotekcyjne, do których zalicza się krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (KKT) i poliaminy, uszczelniające nabłonek jelita i działające przeciwbakteryjnie względem szeregu patogenów. Niezwykle istotną cechą bakterii jelitowych jest właściwa i pożądana stymulacja układu immunologicznego przewodu pokarmowego poprzez pobudzenie komórek immunokompetentnych do produkcji sIgA, przeciwciał przeciwbakteryjnych, nasilenie aktywności makrofagów i harmonizacji funkcji limfocytów Th1 do Th2 oraz syntezy licznych cytokin. Sprawia to, iż układ immunologiczny, zlokalizowany w większości w obrębie przewodu pokarmowego (ang. gut-associated lymphoid tissue – GALT) znajduje się w stanie odpowiedniej aktywności i gotowości do obrony, będąc gotowym do ewentualnej eliminacji mikroorganizmów chorobotwórczych z ustroju. Wybrane bakterie jelitowe regulują ponadto gospodarkę jonową w jelitach i korzystnie wpływają na metabolizm kwasów tłuszczowych, co zwiększa ilość kwasów o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych. Wspomniana została więc także funkcja potencjalnie przeciwzapalna i przeciwnowotworowa, zapewniana przez odpowiedni układ mikrobioty jelita [6–7]. Uznane szczepy probiotyczne to przede wszystkim bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Mikroorganizmy te w warunkach zachowanej homeostazy stanowić powinny znaczną część mikrof lory jelitowej zdrowego dziecka.

Zakłada się, iż przewód pokarmowy płodu jest jałowy i dopiero podczas kontaktu z drogami rodnymi matki (poród) następuje jego pierwszy kontakt z mikroorganizmami. Zaznaczyć należy jednak, iż istnieją doniesienia o pierwszej stymulacji mikrobiologicznej mającej miejsce już w trakcie życia płodowego. Zasadnicza kolonizacja jałowego dotychczas przewodu pokarmowego dziecka ma miejsce podczas porodu. Pierwotnie noworodek zasiedlany jest przez bakterie względnie beztlenowe, pochodzące z pochwy i okolic odbytu matki. Są one niezbędne dla prawidłowego kształtowania dalszej mikrof lory jelitowej. Po kilku dniach od porodu jelita zasiedlają bakterie z rodzaju Bifidobacterium i Lactobacillus. Kształtowanie się względnie stałej mikrof lory przewodu pokarmowego trwa do ok. drugiego roku życia, natomiast ok. siódmego roku życia mikrobiota przyjmuje już względnie ostateczny kształt [8]. Jest to o tyle istotna informacja, iż jest to tzw. okno czasowe, w którym można dość efektywnie modyfikować układ ekosystemu jelitowego, chociażby za pomocą probiotyków, prebiotyków oraz oczywiście diety. Pamiętać bowiem należy, iż dla właściwego ukształtowania mikrobioty kwestią kluczową są tzw. bakterie pionierskie, czyli te drobnoustroje, które jako pierwsze zasiedlą przewód pokarmowy dziecka. Wówczas odbywa się moment intensywnego zajmowania dostępnych receptorów na powierzchni nabłonka jelita oraz odpowiednia aktywacja i stymulacja odpowiedzi immunologicznej. Układ immunologiczny zlokalizowany w jelicie musi przejść swoisty „trening” w celu odpowiedniej identyfikacji i szybkiej eliminacji zagrożeń mikrobiologicznych.

Czytaj cały artykuł – plik PDF:

(2) FF 4_16_mikroflora dzieci_p.szachta

dr n. biol. Patrycja Szachta
Centrum Medyczne VitaImmun w Poznaniu

MIKROBIOTA DZIECKA, czyli probiotyki od pierwszych dni życia

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jakie czynniki mają wpływ na kształtowanie mikroflory jelitowej dzieci. Jak stosowanie …

PROBIOTYKI GINEKOLOGICZNE – praktyczny przewodnik

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jakie czynniki należą do głównych przyczyn nawracających infekcji układu moczowo-płciowego. …

Czy dieta ketogenna może wspomagać leczenie niektórych nowotworów?

W ostatnich latach naukowcy testują nową klasę leków przeciwnowotworowych, które celują w szlak sygnalizacji komórkowej …

Czy probiotyki mogą wpłynąć na wzrost gęstości mineralnej kości?

Powszechnie znany jest korzystny wpływ suplementacji probiotycznej na mikrobiotę przewodu pokarmowego człowieka. Opublikowane …

Diagnostyka czerniaka na podstawie badania krwi?

Czerniak najczęściej rozwija się w warstwie zewnętrznej skóry, która zawiera duże ilości komórek barwnikowych, czyli …

Czy dodatek do diety kakao/ciemnej czekolady może wspomóc redukcję nadmiernej masy ciała?

Opublikowany w 2018 r. przegląd systematyczny oraz metaanaliza wskazują, iż dodanie do diety 30 g kakao/gorzkiej czekolady …

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka wypracowana przez Komitet Nauk o Żywności i Żywieniu …

Resweratrol jako element terapii cukrzycy typu 2?

Przewlekły stan zapalny o niskim stopniu nasilenia jest jednym z charakterystycznych elementów współwystępujących wraz …

Magnez niezbędnym pierwiastkiem dla prawidłowego wykorzystania witaminy D?

Powszechnie wiadomo, iż utrzymanie prawidłowego stężenia 25(OH)D3 w surowicy krwi jest jednym z podstawowych elementów …

Hiperglikemia a funkcjonowanie bariery jelita cienkiego

Prawidłowo funkcjonująca bariera jelitowa stanowi element chroniący organizm przed elementami potencjalnie szkodliwymi …

Czy zakażenie wirusem Epsteina-Barr może wpływać na rozwój określonych jednostek autoimmunizacyjnych?

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest jednym z najpowszechniej występujących wirusów wśród ludzi (dotyczyć może nawet do …

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT

NIESWOISTE CHOROBY ZAPALNE JELIT – czy probiotyki mają znaczenie? Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ: Jaki jest mechanizm rozwoju …