Badanie w kierunku pasożytów jelitowych wykonywane w naszym laboratorium przeprowadzane jest metodą PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy), która obecnie jest jedną z najnowocześniejszych i najdokładniejszych technik diagnostycznych.

Polega ona na wykrywaniu obecności materiału genetycznego pasożyta bezpośrednio w próbce kału. Dzięki bardzo wysokiej czułości metoda ta pozwala wykryć nawet śladowe ilości DNA pasożyta, co oznacza, że wynik pozytywny może być uzyskany nawet przy bardzo małej liczbie obecnych cyst. Dodatkowo wysoka specyficzność PCR minimalizuje ryzyko pomyłki, a szybki czas analizy ogranicza wpływ degradacji próbki na wynik. Warto jednak pamiętać, że na pozytywny wynik PCR wpływa nie tylko obecność żywych pasożytów, ale także ich fragmentów lub DNA, które mogą utrzymywać się przez pewien czas po przebytej infekcji.  Wynik dodatni potwierdza obecność sekwencji specyficznych dla danego pasożyta w badanej próbie.

Dzięki wysokiej czułości PCR wykrywa także niewielkie zakażenia, które w innych metodach mogą pozostać niezauważone. Z kolei tradycyjne metody diagnostyczne, takie jak badanie mikroskopowe, są bardziej narażone na uzyskanie wyników fałszywie ujemnych. W przypadku badania mikroskopowego ogromne znaczenie ma obecność cyst w analizowanej próbce, a te – ze względu na cykliczne wydalanie pasożyta – mogą w danym momencie być nieobecne.

Niska liczba cyst, nieprawidłowe pobranie materiału, jego niewłaściwe przechowywanie lub brak odpowiedniego doświadczenia osoby wykonującej badanie mogą sprawić, że pasożyt nie zostanie wykryty. Dlatego nawet przy aktywnym zakażeniu wynik mikroskopowy może być ujemny.

W przypadku metod antygenowych, które wykrywają białka pasożyta, wynik również może być fałszywie ujemny. Dzieje się tak, gdy poziom antygenów w próbce jest zbyt niski, co może mieć miejsce na przykład przy niewielkim obciążeniu pasożytem lub w sytuacji degradacji antygenów spowodowanej nieprawidłowym przechowywaniem próbki. Warto także zaznaczyć, że czułość dostępnych testów antygenowych jest różna, a niektóre z nich są mniej dokładne niż technika PCR.

Dodatkowo, fałszywie dodatnie wyniki w badaniach mikroskopowych na obecność pasożytów mogą wynikać z zanieczyszczenie próbki. Obecność niepasożytniczych organizmów (np. grzybów, bakterii, drożdży) może być błędnie zinterpretowana jako pasożyty. Włókna roślinne, resztki pokarmowe lub komórki nabłonka mogą przypominać cysty lub jaja pasożytów. Bąbelki powietrza, pyłki roślin, kryształki soli lub tłuszczu mogą też przypominać formy pasożytów. Np.

Możliwe pomyłki w przypadku:
Giardia lamblia:

  • Drożdże (np. Candida albicans) – podobna wielkość i kształt.
  • Pęcherzyki powietrza – mogą przypominać owalne cysty.
  • Pseudoformy powstałe przez zniekształcenie podczas utrwalania próbki.

Ascaris lumbricoides:

  • Włókna roślinne – mogą mieć podobne wymiary i zaokrąglony kształt.
  • Pyłki roślin – kuliste, z grubą ścianą.
  • Cysty grzybów – również okrągłe, z wyraźną otoczką.