NIETOLERANCJE I NADWRAŻLIWOŚCI POKARMOWE

Spożywana żywność jest coraz częściej powodem szeregu problemów zdrowotnych. Ustalenie pokarmów będących przyczyną złego samopoczucia  nie zawsze jest kwestią łatwą. Pokarm może bowiem szkodzić w wielu mechanizmach, prowadząc do rozwoju zróżnicowanych objawów, nie zawsze prawidłowo kojarzonych ze spożytym pożywieniem.


Do najczęściej występujących  manifestacji nadwrażliwości IgA i IgG – zależnej należą między innymi:

  • problemy jelitowe (biegunki, zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha)
  • bóle mięśniowe i stawowe
  • nadwaga i otyłość/ niedowaga, nadciśnienie tętnicze
  • problemy skórne (atopia, trądzik zapalny, świąd)
  • bóle głowy
  • niepłodność
  • pogorszenie nastroju/ depresja
  • pogorszenie formy psychofizycznej.

Zalecane badania:



Kup badanie:


Zobacz film


Informacje szczegółowe

Pierwszym krokiem do postawienia właściwego rozpoznania jest rozróżnienie podstawowych typów nadwrażliwości na pokarmy. Najprościej podzielić je można na alergie i nietolerancje pokarmowe. Te pierwsze wynikają z nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego, który błędnie rozpoznaje spożywany pokarm jako czynnik szkodliwy dla organizmu. Celem „wyeliminowania” tego fałszywego wroga dochodzi do rozwoju reakcji alergicznej, pojawienia się stanu zapalnego i w konsekwencji objawów uczulenia. Alergia pokarmowa nie jest jednak pojęciem jednorodnym. Najprostszy podział mówi o alergii IgE – zależnej (typu I, natychmiastowej) oraz IgE – niezależnej. Alergia natychmiastowa jest dość prosta do identyfikacji, gdyż spożycie uczulającego pokarmu prowadzi do rozwoju gwałtowanych objawów, najczęściej: wysypki alergicznej, obrzęku czy dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, krew w kale). W skrajnych przypadkach alergia ta może być także powodem bezpośredniego zagrożenia życia (szok anafilaktyczny). Chorobę diagnozuje się najczęściej w oparciu o wywiad lekarski, obserwację pacjenta oraz testy skórne i testy z krwi na alergię IgE – zależną. Są to testy powszechnie dostępne w wielu laboratoriach.
Znacznie trudniejszą do zdiagnozowania nadwrażliwością na pokarmy jest alergia IgA i IgG – zależna, zwana potocznie nietolerancją pokarmową. Objawy tzw. „nietolerancji pokarmowych” pojawiają się po kilku godzinach do nawet kilka dni po spożyciu alergizującego pokarmu i są niezwykle zróżnicowane.

Oba typy opisywanych nadwrażliwości IgA i IgG zależnych to tzw. alergie utajone (opóźnione). Z uwagi na często mylone z innymi chorobami objawy oraz dłuższy okres pomiędzy spożyciem posiłku a występowaniem dolegliwości, samodzielne zdiagnozowanie pokarmów nietolerowanych jest niezwykle trudne.

Badanie na nadwrażliwość IgA i IgG – zależną (FoodScreen) dostępne jest jedynie w wyspecjalizowanych ośrodkach medycznych. Z uwagi na zróżnicowaną jakość testów na alergię utajoną, wybierać należy zawsze te posiadające odpowiednią certyfikację i walidację, potwierdzające ich wartość diagnostyczną.

Wykonanie niskiej jakości badania może skutkować otrzymaniem fałszywego wyniku, a dieta opracowana na podstawie takiego testu nie przyczyni się do poprawy stanu zdrowia i samopoczucia. Pamiętajmy, że w typie opóźnionym alergizować może każdy typ pokarmu, nie tylko osławiony gluten czy produkty mleczne, ale także pokarmy uznawane powszechnie za zdrowe (warzywa, orzechy, ryby i inne). Z tego względu samodzielna eliminacja z diety jakichkolwiek pokarmów bez wykonania specjalistycznych badań jest błędem i może wręcz stać się przyczyną problemów zdrowotnych z uwagi na potencjalne niedobory żywieniowe. Dieta eliminacyjna powinna być zawsze prowadzona przez dietetyka, który odpowiednio ją zbilansuje.

Kolejnym typem nieprawidłowych reakcji na pokarm są nietolerancje pokarmowe, które wynikają z braku lub zbyt niskiej aktywności enzymów trawiennych. Nietolerancje pokarmowe nie aktywują układu immunologicznego, a ich objawy dotyczą najczęściej przewodu pokarmowego (biegunka, wzdęcia, bóle brzucha).