Tag: mikrobiota jelitowa

Mikrobiota jelitowa – generator odporności organizmu

Błony śluzowe pokrywające przewód pokarmowy, układ moczowo-płciowy i oddechowy stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed zagrożeniami pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego, takimi jak: bakterie, wirusy, grzyby czy pasożyty.

W celu sprawnego zwalczania czynników zakaźnych i potencjalnie szkodliwych organizm człowieka wykształcił złożony system tkanki limfatycznej związanej z błonami śluzówki – MALT (mucosal-associated lymphoid tissues). W skład układu MALT wchodzi tkanka limfatyczna błony podśluzowej i śluzowej przewodu pokarmowego GALT (gut-associated lymphoid tissue), układu oddechowego BALT (bronchus-associated lymphoid tissue), tkanka limfatyczna nosa i gardła NALT (nasal-associated lymphoid tissue), a także gruczołów sutkowych, łzowych czy związanych z układem moczowo-płciowym. Pod względem aktywności immunologicznej układu MALT największe znaczenie ma tkanka GALT, w skład której wchodzi ponad 75% komórek limfatycznych całego układu odpornościowego. Innymi słowy ludzka odporność w dominującej ilości zlokalizowana jest w jelitach. Należy podkreślić, iż do prawidłowego rozwoju tkanki GALT, a tym samym do prawidłowego funkcjonowania całego układu odpornościowego, niezbędna jest właściwa kolonizacja bakteryjna przewodu pokarmowego. Bez odpowiednio ukształtowanej mikrobioty jelitowej (czyli zestawu mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy) układ immunologiczny nie mógłby funkcjonować prawidłowo.

 

mgr inż. Dominika Jankowska
Absolwentka poznańskiego Uniwersytetu Przyrodniczego specjalizująca się w dziedzinie diagnostyki mikrobiologicznej i biotechnologii. W trakcie studiów prowadziła badania w zakresie wpływu prebiotyków na wzrost i rozwój bakterii probiotycznych. Aktualnie specjalizuje się w tematyce zaburzeń mikroflory jelitowej, celowanej probiotykoterapii oraz suplementacji wspomagającej odbudowę uszkodzonej bariery jelitowej. Autorka licznych artykułów naukowych z zakresu biotechnologii, biomedycyny i żywienia człowieka. Wykładowca na warsztatach i szkoleniach z zakresu probiotykoterapii oraz roli ekosystemu jelitowego w utrzymaniu zdrowia organizowanych dla lekarzy, dietetyków i pacjentów. Na co dzień pełni funkcje zastępcy Dyrektora ds. naukowych Centrum Medycznego Vitaimmun a ponadto koordynuje projekt Vitaimmun Pet.
dr n. biol. med. Patrycja Szachta
Stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w trakcie studiów doktoranckich w Klinice Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.

Pełna publikacja dostępna poniżej:

Mikrobiota jelitowa – generator odporności organizmu – dr P. Szachta, D. Jankowska

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiotę człowieka

Na konferencji przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczącej związku pomiędzy żywnością, żywieniem a mikrobiotą człowieka. Tematyka wystąpień była związana z rolą diety w kształtowaniu właściwego składu mikroflory jelitowej, wpływem na zdrowie ludzi oraz znaczeniem probiotyków i żywności probiotycznej w zapobieganiu chorobom.

Mikroflora (mikrobiota) jelitowa stanowi najliczniejszy (10 komórek), złożony ekosystem drobnoustrojów
zasiedlających organizm człowieka i pełni ważne funkcje metaboliczne, troficzne i immunologiczne. Istnieją dowody, że 1000 pierwszych dni życia dziecka ma kluczowe znaczenie dla kształtowania mikrobiomu (zespołu genów mikrobioty) człowieka, w tym m.in. sposób narodzin dziecka, rodzaj pokarmu i sposób żywienia, stosowanie leków przez matkę i dziecko, przestrzeganie higieny, które odpowiadają za tzw. programowanie mikrobiotyczne. Przytoczono stanowisko Word Allergy Organization dotyczące probiotyków i prebiotyków w prewencji chorób alergicznych oraz wyniki badań, które dokumentują wpływ zachodniego trybu życia na zmniejszenie różnorodności mikroflory jelitowej i rozwój dysbiozy (tj. zaburzenia homeostazy mikroflory jelitowej), które w konsekwencji zwiększają ryzyko zachorowań na alergię, choroby zapalne jelit, cukrzycę, nadwagę i otyłość, a nawet chorobę Alzhaimera. Wśród czynników niekorzystnie wpływających na skład mikroflory jelitowej organizmu człowieka wymieniono niewłaściwą dietę zawierającą żywność wysoko przetworzoną, nadmierne spożycie soli kuchennej, niedostateczne spożycie warzyw i owoców, i wynikającą z tego małą podaż folianów, a także rygorystyczne stosowanie diet wykluczających w przypadkach nie potwierdzonych diagnozą lekarską, nadużywanie antybiotyków, stosowanie preparatów żelaza i leków steroidowych, przewlekły stres, cesarskie cięcia „na życzenie” oraz przesadną higienizację. Mikrobiota jelitowa bierze udział w modulowaniu biodostępności i bioprzyswajalności przeciwutleniaczy obecnych w żywności, zwłaszcza związków polifenolowych. Z uwagi na unikatowość profilu mikrobioty każdego człowieka, metabolity, które powstają z polifenoli, mogą mieć bardzo zróżnicowaną aktywność i ostatecznie odmienny wpływ w zależności od gospodarza, korzystny lub niekorzystny dla zdrowia. Z drugiej strony, związki polifenolowe występujące w żywności mogą wpływać na wzrost i różnicowanie składu gatunkowego mikrobioty jelitowej.


Pełna publikacja dostępna poniżej:

Opinia dot. wpływu żywności i żywienia na mikrobiota człowieka.

NAJNOWSZE DONIESIENIA DIETETYCZNE

Czy smog wpływa negatywnie na nasz mikrobiom jelitowy?

Smog obecnie stanowi problem w wielu krajach na świecie i wciąż brakuje skutecznych metod pozwalających na jego eliminację. Okazuje się, iż ultradrobny pył (ultrafine particles) znajdujący się w smogu może negatywnie wpływać na skład mikrobiomu jelitowego (m.in. na drodze promowania miejscowego stanu zapalnego w nabłonku jelitowym) oraz zwiększać ryzyko rozwoju zmian miażdżycowych stanowiących konsekwencję dysbiozy jelitowej. Badania przeprowadzone zostały dotychczas jedynie na modelu zwierzęcym (myszy pozbawione genu dla receptora LDL, karmionych dietą wysokotłuszczową), dlatego wpływ smogu na mikroflorę jelitową człowieka podlegać musi dalszym badaniom. Jak twierdzą badacze, ich odkrycie wskazuje na istnienie osi jelitowo-naczyniowej.

Badanie: Li R., Yang J., Saffari A. et al. Ambient Ultrafine Particle Ingestion Alters Gut Microbiota in Association with
Increased Atherogenic Lipid Metabolites. Sci Rep. 2017 Feb 17; 7: 42906.


Czy suplementacja kwasów omega-3 może wspierać mikrobiotę jelitową?

Korzystny wpływ zwiększonej podaży kwasów omega-3 wraz z dietą obserwuje się w przypadku występowania jednostek chorobowych, takich jak nadciśnienie, miażdżyca, depresja czy insulinooporność/cukrzyca. Celem opublikowanego we wrześniu 2017 r. badania była natomiast ocena wpływu stężenia kwasów omega-3 w surowicy krwi na skład mikrobiomu jelitowego. Wyniki badania wskazują na bezpośredni związek pomiędzy spożyciem kwasów omega-3 a składem flory bakteryjnej przewodu pokarmowego człowieka, niezależnym od spożycia błonnika pokarmowego, który obecnie wymienia się jako jeden z najistotniejszych elementów żywieniowych wpływających na poprawę kompozycji mikrobiomu jelitowego. Uzyskane dane sugerują potencjalne zastosowanie suplementacji kwasów omega-3 jako elementu wspomagającego eliminację dysbiozy jelitowej.

Badanie: Cristina M., Jonas Z., Tess P. et al. Omega-3 fatty acids correlate with gut microbiome diversity and production of N-carbamylglutamate in middle aged and elderly women. Scientific Reports volume 7, Article number: 11079, 2017.


Czy przyjmowanie wysokich dawek witamin z grupy B może zwiększać ryzyko rozwoju raka płuc?

Z uwagi na coraz większą dostępność suplementów diety wiele osób przyjmuje je bez konkretnych zaleceń lekarskich czy dietetycznych, co niejednokrotnie prowadzi do przyjmowania dawek znacznie przekraczających obowiązujące normy. Opublikowane w październiku 2017 r. badanie obserwacyjne, obejmujące 77 111 osób, miało na celu ocenę korelacji pomiędzy spożyciem witamin z grupy B a rozwojem nowotworów płuc w przyszłości. Badacze wykazali, iż przyjmowanie wysokich dawek witamin z grupy B (ponad 20 mg witaminy B6 lub 55 μg witaminy B12 dziennie w ciągu 10 lat) może zwiększać ryzyko rozwoju tej jednostki chorobowej w grupie mężczyzn. Aby dokładniej wyjaśnić konkretne mechanizmy tego zjawiska, niezbędne są dalsze badania, natomiast wyniki tej obserwacji wskazują, iż przyjmowanie suplementów diety zawierających w swoim składzie witaminy z grupy B powinno podlegać większej kontroli, szczególnie w grupie mężczyzn.

Badanie: Theodore M. Brasky, Emily White, Chi-Ling Chen. Long- -Term, Supplemental, One-Carbon Metabolism–Related Vitamin B Use in Relation to Lung Cancer Risk in the Vitamins and Lifestyle (VITAL) Cohort. Journal of Clinical Oncology, 2017.


Łukasz Sieńczewski
dietetyk, specjalista w dziedzinie diet eliminacyjno-rotacyjnych i sportowych, ekspert w dziedzinie celowanej probiotykoterapi i suplementacji. Centrum Medyczne VitaImmun w Poznaniu

Psychobiotyki – nowe możliwości terapii zaburzeń afektywnych?

W ostatnich latach obserwujemy lawinowy wzrost zainteresowania powiązaniami pomiędzy stanem mikrobioty jelitowej a zdrowiem psychicznym człowieka. Wyniki wielu badań wskazują na rolę mikrobioty w modulowaniu rozwoju mózgu, wpływ na jego funkcje na drodze złożonych mechanizmów neuronalnych, endokrynnych i immunologicznych, związanych z prawidłowym działaniem osi mózgowo-jelitowej.

Odkrycia te dają asumpt do poszukiwań nowych metod terapii zaburzeń psychicznych poprzez modyfikację składu mikrobioty przy użyciu nowej grupy terapeutycznej – psychobiotyków, tj. ściśle zdefiniowanych bakterii probiotycznych, które spożywane w odpowiednich dawkach wykazują wpływ na funkcjonowanie osi jelitowo-mózgowej, a przez ten mechanizm na stan pacjentów z zaburzeniami psychicznymi.

Celem artykułu było przedstawienie aktualnego stanu wiedzy na temat możliwości zastosowania psychobiotyków w terapii zaburzeń afektywnych.

Dr n. biol. med. Patrycja Szachta
Stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w trakcie studiów doktoranckich w Klinice Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.

Pełna publikacja dostępna poniżej:

PDF – psychobiotics 2015