Tag: <span>bakterie jelitowe</span>

Mikroflora jelitowa dziecka i jej znaczenie w profilaktyce chorób

Mikrobiota, czyli bakterie i grzyby zasiedlające przewód pokarmowy, jest niezwykle istotna dla prawidłowego przebiegu wszystkich procesów zachodzących w ludzkim organizmie. Wykazano, iż prawidłowy skład ekosystemu jelitowego wpływa prozdrowotnie na drodze szeregu mechanizmów, z których najważniejsze to:

  • konkurencja o receptory, czyli miejsca wiązania na powierzchni nabłonka jelita, i o składniki odżywcze z bakteriami chorobotwórczymi,
  • modyfikacja receptorów dla toksyn bakteryjnych na drodze enzymatycznej,
  • zwiększanie sekrecji mucyn w wyniku pobudzania ekspresji mRNA MUC2 i MUC3 (czyli istotna rola w uszczelnianiu nabłonka jelita, co przeciwdziała rozwojowi zespołu jelita przesiąkliwego),
  • stymulacja i regulacja układu immunologicznego na drodze przywracania równowagi Th1 do Th2,
  • produkcja witamin z grupy B i K.

Wybrane bakterie jelitowe, przede wszystkim z rodzaju Bifidobacterium, Bacteroidetes i Lactobacillus, hamują wzrost chorobotwórczych drobnoustrojów, najprawdopodobniej na zasadzie konkurencji międzygatunkowej. Dzięki sprawnemu wykorzystaniu dostępnych składników pokarmowych czy tlenu przez opisywane szczepy patogeny nie znajdują sprzyjających warunków do rozwoju, przez co nie są w stanie skolonizować jelita i prowadzić do rozwoju stanu zapalnego i/lub procesu chorobowego. Odpowiednia ilość bakterii prozdrowotnych w jelicie wpływa korzystnie na ciągłość błony śluzowej jelita, stymulując wytwarzanie odpowiedniej ilości ochronnego śluzu. Dzięki temu zapewniany jest proces uszczelniania bariery jelitowej (co wpływa na zmniejszenie wtórnej alergizacji). Dodatkowo prozdrowotne bakterie wpływają na wzrost wydzielania endogennych przeciwbakteryjnych peptydów (takich jak bakteriocyny zwane dawniej antybiotykami bakteryjnymi) i innych substancji hamujących namnażanie patogenów.

dr n. biol. med. Patrycja Szachta
Stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w trakcie studiów doktoranckich w Klinice Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.

Pełna publikacja dostępna poniżej:

(2) FF 4_16_mikroflora dzieci_p.szachta

 

Jak mikroflora jelitowa wpływa na nastrój?

Mikroflora jelitowa odgrywa niesamowicie istotną rolę w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Już w starożytności wiedziano, że zasiedlenie jelit „dobrymi mikrobami” sprzyja nie tylko prawidłowemu funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, ale również długowieczności. Fermentowane produkty mleczne, w istotny sposób wzbogacające mikroflorę jelitową, spożywali już starożytni Grecy i Egipcjanie.

Pierwsze udokumentowane doniesienia o prozdrowotnych właściwościach bakterii (a konkretniej szczepów zawartych w fermentowanym mleku) przekazywał już Pliniusz Starszy w 76 r. n.e., rekomendując je jako idealne panaceum na dolegliwości żołądkowo-jelitowe i pokarm przyspieszający rekonwalescencję. Za ojca idei probiozy, czyli uzupełniania zaburzonej mikroflory jelitowej za pomocą wyselekcjonowanych bakterii, uznaje się Ilję Iljicza Miecznikowa, rosyjskiego immunologa.

Odkrycie antybiotyków doprowadziło do spadku zainteresowania znaczeniem mikroflory jelitowej i probiotykami na kilkadziesiąt lat. Tym niemniej wiek XXI przyniósł ponowne odkrycie znaczenia probiotykoterapii. Wzrost oporności bakterii na probiotyki, systematyczny wzrost częstości występowania alergii, chorób autoimmunologicznych, zaburzeń neurorozwojowych oraz szeregu innych chorób cywilizacyjnych wymusiły na środowisku medycznym konieczność poszukiwania nowych skutecznych metod zapobiegania i leczenia.

W ten sposób idea probiozy narodziła się ponownie. Szczepy probiotyczne są już niemal powszechnie wykorzystywane w profilaktyce i skracaniu czasu trwania biegunek wirusowych i bakteryjnych, w profilaktyce i łagodzeniu alergii, eradykacji Helicobacter pylori, wspomagająco w osiąganiu remisji nieswoistych chorób zapalnych jelit i wielu innych jednostkach chorobowych. Stosunkowym novum są jednak badania nad możliwością wykorzystywania szczepów probiotycznych w depresji i zaburzeniach nastroju.

Z uwagi na istotne powiązanie pomiędzy jelitem, składem ekosystemu jelitowego i funkcjonowaniem ośrodkowego układu nerwowego badania nad probiotykoterapią w leczeniu depresji wydają się bardzo celowe.

Dr n. biol. med. Patrycja Szachta
Stopień doktora nauk biologicznych uzyskała w trakcie studiów doktoranckich w Klinice Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Autorka licznych publikacji medycznych w czasopismach polskich i zagranicznych oraz rozdziałów w monografiach naukowych. Dyrektor ds. naukowych w Centrum Medycznym Vitaimmun. Posiada wieloletnie praktyczne i teoretyczne doświadczenie z zakresu utajonych nadwrażliwości pokarmowych oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.

Pełna publikacja dostępna poniżej:

Od jelita do depresji