SIBO – zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego – część 1

Co to jest SIBO?

Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) powodowany jest przez nadmierną kolonizacją jelita cienkiego bakteriami typowych dla okrężnicy.

W prawidłowych warunkach, w jelicie cienkim, w porównaniu z jelitem grubym, występuje niewielka ilość bakterii (<103 CFU/ml vs >1012/ml). Wynika to z faktu, iż w odróżnieniu od okrężnicy, jelito cienkie jest miejscem nieprzyjaznym dla rozwoju bakterii. Jest to wynikiem motoryki na czczo i po posiłu, obecnośc kwasu żołądkowego i soku trzustkowego, barier strukturalnych takich jak zastawka krętniczo-kątnicza, pracy układu immunologicznego czy bytujących tam bakterii komensalnych.

Oprócz wymienionych powyżej bakterii, przerost wybranych archeonów jelitowych również powoduje objawy IBS. Na przykład Metanobrevibacter smithii wytwarza duże ilości metanu, wpływając na motorykę jelit i opóźniając pasaż jelitowy. Z uwagi na swój wpływ na przewód pokarmowy, jego przerost wiąże się z zaparciową postacią zespołu jelita drażliwego (IBS-C).

Czynniki ryzyka rozwoju SIBO: 

SIBO rozwija się, gdy normalne mechanizmy homeostatyczne kontrolujące populacje bakterii jelitowych są zaburzone.

Czynniki ryzyka:

– zaburzenia czynnościowe i motoryczne np. IBS, neuropatia cukrzycowa
– nieprawidłowości anatomiczne np. zwężenie jelita, zrosty pooperacyjne, operacja bariatryczna, nieswoiste choroby zapalne jelit
– choroby metaboliczne i układowe np. celiakia, cukrzyca, marskość wątroby, przewlekłe zapalenie trzustki, choroby nerek
– leki np. IPP
– niedobory odporności np. niedobór IgA
– inne np. uchyłki jelita cienkiego, podeszły wiek
– nieprawidłowości w funkcjonowaniu wędrującego kompleksu mioelektrycznego (MMC)

Zaburzenia tych mechanizmów mogą prowadzić do rozwoju SIBO, a ich identyfikacja stanowi podstawę dla podjęcia skutecznej terapii.
Ustalenie choroby podstawowej, stanowi także element redukcji ryzyka jego nawrotu w przyszłości.Obecnie szacuje się, że zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego jak i choroby trzustki stanowią około 90% przyczyn SIBO.
Należy jednakże pamiętać, że u części osób za rozwój choroby może być współwystępowanie kilku problemów jednocześnie np. zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego wraz ze zmniejszoną sekrecją kwasu solnego wynikające z podeszłego wieku.

Następstwa SIBO: 

 – dekoniugacja soli kwasów żółciowych, co prowadzi do pojawienia się biegunek tłuszczowych

– upośledzone wchłanianie aminokwasów, będące wynikiem jelitowego rozkładu białka przez bakterie

– upośledzone wchłanianie witaminy B12

– zaburzenia trawienia dwucukrów, będące wynikiem uszkodzenia kosmków jelitowych

– nadmierne gromadzenie się gazów i wzdęcie

– zwiekszona przepuszczalnośc bariery jelitowej

– zwiększone wchłanianie antygenów bakteryjnych ze światła jelita

– zmiana aktywności jelitowego układu nerwowego (ENS)

Wyniki wybranych badań laboratoryjnych można wykorzystać jako element potwierdzenia podejrzenia SIBO (w momencie, gdy pozostałe metody diagnostyczne nie były jednoznaczne).Niedobór witaminy B12 wynika z powodu ograniczonego/ konkurencyjnego wchłaniania. Należy zaznaczyć, że mimo faktu, iż część bakterii produkuje witaminę B12, większość z nich jest jej konsumentami. Często występujący podwyższony poziom kwasu foliowego, który jest produktem ubocznym metabolizmu bakteryjnego. W wyniku złego wchłaniania tłuszczów, dochodzi do niedoboru witamin w nich rozpuszczalnych (A,D,E,K) oraz szeregu konsekwencji z niego wynikających.

Leczenie:

Zalecenia dotyczące leczenia SIBO nie są ostatecznie jasne. Obecne niejednoznaczności są wynikowego braku jednoznacznego konsensusu dotyczącego samej diagnostyki jak i i schematów leczenia.

Obejmują one zazwyczaj 3 elementy:

1) Usunięcie czynników przyczynowych np. korekta nieprawidłowości anatomicznych.

2) Antybiotykoterapia.

3) Wspomaganie żywieniowe obejmujące suplementację dodatkową oraz odpowiednią dietę.

Podstawą leczenia są antybiotyki, które zmniejszają lub eliminują przerost bakteryjny, prowadząc do następczego zmniejszenia się stanu zapalnego, a w konsekwencji także poprawę trawienia i wchłaniania.
Obecnie istnieje wiele schematów leczenia, różniących się między sobą substancją czynną, ich dawkowaniem oraz ewentualnym połączeniami kilku z nich. Każdorazowo, leczenie farmakologiczne powinno być ustalane z lekarzem prowadzącym.
Istnieje szereg substancji dodatkowych, które mogą być stosowane jako elementy wspomagające podstawowe leczenie. Zaliczyć do nich można m.in. substancje pochodzenia naturalnego o działaniu bakteriobójczym, określony charakter żywienia oraz prokinetyki wpływające na perystaltykę jelitową.

 

Elementy te zostaną szczegółowo omówione w drugiej części opracowania.
Autorem artykułu jest mgr Łukasz Sieńczewski.

Łysienie plackowate – czy przyczyna choroby ukryta jest w jelicie?

W jednym z poprzednich wpisów omówiliśmy sobie zależność pomiędzy przewodem pokarmowym, układem mikrobiomu oraz stanem skóry i włosów. Badania wskazują na istnienie korelacji pomiędzy kondycją jelit, funkcjonalnością bariery jelitowej oraz dominacją określonych bakterii – zarówno na tych kolonizujących skórę jak i przewód pokarmowy – a stanem skóry oraz włosów. W dzisiejszym wpisie zajmiemy się łysieniem plackowatym i postaramy się wskazać zależności pomiędzy tą nadal tajemniczą chorobą a stanem układu trawiennego.

Czytaj dalej

Terapia poznawczo-behawioralna a zespół jelita drażliwego

Zespół jelita nadwrażliwego to dolegliwość dotykająca ogromną cześć populacji. Co więcej – liczba chorych wciąż rośnie. Naukowcy prześcigują się w szukaniu spójnej patogenezy tej choroby, jednak jest to schorzenie naprawdę bardzo złożone. Dolegliwości mogą mieć związek z zakażeniem pasożytniczym, bakteryjnym, grzybiczym, nietolerancją FODMAP, SIBO, chorobami autoimmunologicznymi, a także z zaburzeniami hormonalnymi, alergiami (np. na nikiel), wadami anatomicznymi, zrostami oraz schorzeniami wątroby, trzustki czy nawet narządów rodnych… Istnieje również szereg czynników predestynujących do zachorowania. I są to geny, nieprawidłowa dieta, która powoduje stan zapalny, zaburzenie mikrobiomu (co może być czynnikiem zarówno epigenetycznym jak i czynnikiem ryzyka samym w sobie), a także czynniki psychospołeczne, do których należy między innymi stres we wczesnym okresie życia.

Czytaj dalej

HASHIMOTO-dieta i suplementacja

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu Hashimoto jest obecnie najczęściej występującą chorobą z autoagresji, będąc jednocześnie najczęstszą chorobą związaną z gruczołem tarczowym. Dotyczy ona każdej części populacji, natomiast na jej rozwój najbardziej narażone są kobiety. Ryzyko pojawienia się choroby w tej grupie społeczeństwa jest nawet do 6 krotnie wyższe niż u mężczyzn.  Szczyt zachorowań przypada na czwartą i piątą dekadę życia, natomiast obserwowane są także przypadku zachorowań na wcześniejszych etapach życia. Choroba ta związana jest z przewlekłym stanem zapalnym tarczycy, który prowadzi do postępującej destrukcji gruczołu tarczowego. Rezultatem tego jest upośledzenie jego czynności endokrynnej. W konsekwencji prowadzi to do ujawienie się cech niedoczynności tarczycy. Najistotniejszymi antygenami w procesie autoagresji są: peroksydaza tarczycowa (TPO) oraz tyreoglobulina (TG). Należy pamiętać, iż etiopatogeneza choroby jest wieloczynnikowa, a ich współistnienie prowadzi do dysregulacji tolerancji immunologicznej. Obecnie wiemy już, iż zachorowalność na tę chorobę zależna jest przede wszystkim od predyspozycji genetycznych, a w następnej kolejności od czynników środowiskowych.

Czytaj dalej

Grzyby z rodzaju Candida- czy jest się czego bać?

Znaczna część osób na samo wspomnienie słowa „Candida” zaczyna się bać. Drożdżaki, grzyby – to musi być coś złego. Ale czy na pewno tak jest? Na wstępnie należy zaznaczyć, iż grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida są szeroko rozpowszechnione w środowisku. Znanych jest około 200 gatunków tego rodzaju drożdżaka, z czego 15 gatunków scharakteryzowano jako chorobotwórcze dla człowieka. Dominującym wśród Candida spp. gatunkiem jest Candida albicans (44,8% diagnozowanych zakażeń), Candida glabrata (28,1%) oraz Candida parapsilosis (10,4%).

 

Czytaj dalej

ŁYSIENIE I WYPADAJĄCE WŁOSY czyli kilka słów o osi skóra-jelita część 1

Nadmierne wypadanie włosów jest jednym z częstszych problemów który raportują nam pacjenci. Wydawać by się mogło, iż połączenie kwestii przewodu pokarmowego z problemem utraty włosów czy pogorszeniem stanu skóry jest nieco…dziwne, ale cóż – nie do końca! Otóż przewód pokarmowy to bardzo wydajna „fabryka”, w której każdego dnia odbywają się procesy trawienia i wchłaniania oraz wytwarzania szeregu substancji niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania całego naszego organizmu. Dla większości z nas oczywistym jest powiązanie pomiędzy zdrową, zbilansowaną dietą a stanem skóry, włosów czy paznokci. Co jednak zrobić gdy każdego dnia staramy się kontrolować spożywane posiłki i dokładamy wszelkich wysiłków, aby nasz jadłospis był prawidłowy, a stan skóry czy włosów systematycznie się pogarsza? Niejednokrotnie nie pomagają tu nawet suplementy, którymi próbujemy się ratować, aby choć trochę ograniczyć skórne i „włosowe” problemy.

Czytaj dalej

Witamina C- fakty i mity- część 2

W poprzednim wpisie przedstawiono funkcje, bezpieczeństwo jak i zapotrzebowanie na witaminę C. Teraz przyszedł czas na formy podaży witaminy C, oraz kilka mitów dotyczących opisywanej witaminy, które bardzo dobrze zadomowiły się w naszym społeczeństwie 🙂

Zapraszamy do lektury drugiej części artykułu autorstwa naszego dietetyka, mgr Łukasza Sieńczewskiego.

Czytaj dalej